Submitted by Maciej Węgorkiewicz on wt., 07/18/2017 - 20:38

Artykuł został pierwotnie opublikowany 19 lutego 2014. Zwracam uwagę, że program CFA jest każdego roku w niewielkim stopniu modyfikowany.

Jak zdać CFA level 2?

Jeśli nie przeczytaliście mojego poprzedniego artykułu „Jak zdać CFA level 1”, powinniście do niego zajrzeć. Wiele sugestii (w szczególności dotyczących technikaliów zdawania, zarządzania czasem przy przygotowaniach i na egzaminie itd.) dotyczy wszystkich etapów, więc nie będę się powtarzał. Stąd też mam nadzieję że ta część będzie krótsza, mimo że waga materiału do etapu drugiego jest większa.
Etap drugi jest znacząco trudniejszy od pierwszego. Co prawda materiały mają podobną objętość (3 tysiące stron materiałów Instytutu), ale zawartość jest w oczywisty sposób bardziej treściwa, jako że jest to kolejny poziom a nie wstęp od zera. Tutaj uwaga dla tych którzy po przejściu poprzedniego etapu zastanawiają się czy muszą utrzymać wiedzę (powtórki!) na potrzeby etapu kolejnego. Odpowiedź brzmi: nie. Treść i zadania etapu 2 nie wymagają doskonałej znajomości treści etapu 1. Zapewne nauka rok po zdaniu jest nieco łatwiejsza niż 10 lat potem ale nie będzie takiej sytuacji że nie wiecie o co chodzi w treści dlatego że czegoś nie pamiętacie.
Statystyki zdawalności obu poziomów są podobne, ale nie można ich bezpośrednio porównywać. W pierwszym bowiem mamy odsetek osób które odpadły z tych które postanowiły sobie przyjść na egzamin, a w drugim z tych które już przeszły etap pierwszy także nie ma tu osób przypadkowych i takich które miałyby trudność z nauką i motywacją. To ogromna różnica.
Poza kwestią materiału, zmienia się także format testu. Nie składa się już z krótkich pytań tylko z dłuższych zadań do których jest po 6 pytań. W sumie do rozwiązania jest 20 zadań, zatem pytań jest 120 (po 60 rano i po południu). Mimo to zarządzanie czasem podczas rozwiązywania testu jest bardziej wymagające. Wgłębienie się w treści zadań zabiera istotną część czasu. Stąd przydaje się umiejętność szybkiego czytania (czy raczej przeglądania) tekstu. Generalnie proponuję następujący tryb: szybki rzut oka na treść aby załapać ogólny kontekst, przejście do pierwszego pytania i powrót do treści aby czytać już pod kątem pytania na jakie należy odpowiedzieć. Natomiast w przypadku etyki w ogóle zaczynałbym od pierwszego pytania, wracał do treści i czytał do momentu w którym mogę na pytanie odpowiedzieć, potem drugie pytanie i dalsza treść i tak dalej.
Powtórki w trakcie nauki są bardziej pracochłonne ze względu na powtarzanie dłuższych zadań a nie krótkich pytań, odpowiednio zarezerwujcie czas.
Materiał
W roku 2012 składał się z takich samych etapów jak poziom pierwszy. Skupię się na różnicach (o ile takie były).
1. Ethical and Professional Standards
Handicap dla tych którzy zdają egzaminy z marszu. Chyba 90% materiału dokładnie się pokrywa. Nauka zatem krótka, a dylematy podobne jak rok wcześniej.
2. Quantitative Methods
Materiał skupia się na analizie regresji jednej, wielu zmiennych i szeregach czasowych. Pod koniec rozdziału o szeregach czasowych matematyka jest dość zaawansowana, ale dobrze jest rozumieć o co chodzi do samego końca. Interpretacja wyników statystycznych dotyczy rozumienia tego co mówią i oceny jakości tego co mówią. To drugie jest trudniejsze ale zaryzykuję stwierdzenie że może być rzadziej przydatne w praktyce inwestycyjnej.
3. Economics
Waga tego działu jest niewielka, ale jest też stosunkowo mało materiałów objętościowo (nieco ponad 150 stron). Ekonomia dużo bliższa realnym problemom inwestora niż na etapie 1. Rozdział stosunkowo łatwy i warty przestudiowania. Najciekawszą częścią jest opis wpływu czynników fundamentalnych na kursy walut i podejścia do prognozowania zmian kursów walutowych. Zwłaszcza jeśli materiał ten jest aktualny i zgodny z tym co obecnie jest na stołach w działach analiz walutowych. Tego niestety pewny nie jestem.
4. Financial Reporting and Analysis
Dział ważny, poziom zaawansowany. Tutaj profity będą zbierać Ci którzy dobrze przygotowali się do poprzedniego etapu, bo wiele zagadnień jest logiczną kontynuacją (np. wpływ LIFO/FIFO na zapasach na ratia).
Dla nas najważniejszymi zagadnieniami są analiza zapasów i aktywów długoterminowych oraz różne rodzaje konsolidacji. Dodatkowo, konsolidacja międzynarodowa wraz z problemami różnic kursowych.
Mniej praktyczna jest kwestia księgowania opcji motywacyjnych dla Zarządów oraz nieśmiertelny temat amerykańskich emerytur (ugh!). Te emerytury to całkiem trudny kawałek. Obowiązkowy, ale jeśli będziecie musieli coś z tematu czwartego pominąć…
Ostatnią częścią są problemy jakości wyników finansowych i ich raportowania. Rozdział bardziej do przemyśleń niż do wkuwania. Jeśli inwestujecie i zrozumieliście teorię, możecie spotkać tam wskazówki do których sami wcześniej doszliście.
5. Corporate Finance
Mniej wymagająca część. Struktura kapitału i jej wpływ na wycenę, polityka dywidendowa, corporate governance, M&A. Ten ostatni temat wymagający trochę wprawy przy wyliczaniu zysków i wycen podmiotów po połączeniu na podstawie danych sprzed połączenia i planowanych synergii.
6. Equity
Bardzo istotna część materiału, nie tylko w sensie samego egzaminu, co w sensie rozumienia wartości. W zasadzie na tym etapie powinna się nazywać „Valuation”. A to jest istotą pracy inwestora.
Temat trochę pomieszany, wartość wewnętrzna Grahama obok CAPM i Fama-French. Zatem nie wszystko równie istotne i praktyczne.
Jednak w przeciwieństwie do etapu pierwszego nie jest to już beletrystyka, ale być może najistotniejsza część egzaminu.
7. Alternative Investments
Rozdział cenny dla chcących inwestować w spółki nieruchomościowe i fundusze rynku nieruchomości. Warto się wczytać czym dla tego świata jest stopa kapitalizacji i zrozumieć różnice.
Ponadto Private Equity (wycena tematów dla funduszy tego typu a nie same charakterystyki funduszy) i hedge. Niby poboczne tematy ale jeśli chcecie zdać egzamin, to trzeba ograniczać ryzyko nieprzygotowania nawet z pobocznych tematów do minimum. Nie ma drogi na skróty.
8. Fixed Income
Rozdział duży i niestety trudny. Z jednej strony rzecz nie do pominięcia, z drugiej strony stosunek nakładu pracy do efektu może okazać się niekorzystny. Mam tutaj na myśli zarządzanie ograniczonymi zasobami przy przygotowywaniu się do egzaminu, napiętym harmonogramie.
Nie liczyłbym że da się przejść po łebkach, bo wtedy nie opanujecie np. estymacji spreadu dla obligacji z opcjami czy struktury zabezpieczeń na ABSach. Być może więc należy dać tutaj sobie wybór: rzetelnie albo w ogóle.
9. Derivatives
W poprzednim artykule zaznaczałem że na etapie 1 CFA są tu podstawy podstaw. Czy na etapie 2 mamy materiał zaawansowany? Na szczęście nie. Poziom jest co najwyżej średnio zaawansowany, a także średnio trudny. Niuanse dynamicznego dopasowywania hedge opcyjnego czy CDSów mogą nie być praktyczne dla polskiego inwestora, ale pozycję traktowałbym naprawdę obowiązkowo jeśli chcemy zdać egzamin.
10. Portfolio Management
Dział w 90% wypełniony rozwinięciem kontrowersyjnej teorii opartej na efektywnych rynkach (które wg mnie nie istnieją, może poza obligacjami skarbowymi i to w dość krótkich terminach) a 10% na temat metodyki planowania (to jest to coś co powinni robić doradcy finansowi gdy rzeczywiście są doradcami).
Zabawy z efficient frontier to fajny temat na doktorat, a w realnym świecie może się przydać co najwyżej do planu alokacji który ma wyglądać „naukowo” albo „systemu” do „gry na giełdzie”. Niestety, temat jest nie tylko mocno testowalny, ale powróci znów w etapie trzecim egzaminu. Pozostaje zakasać rękawy…
Egzamin
Większość wątpliwości co do tego jak pisać rozwiała praktyka na poprzedniej części. Co więcej mogę podpowiedzieć? Trenujcie zadania takie jak będą na egzaminie, czyli dłuższe case a nie proste pytania. Te drugie tylko dodatkowo aby przypomnieć sobie znaczenie terminów.
Połamania pióra nie życzę, bo na CFA nie ma na to czasu. Życzę natomiast wszystkim maila podobnego do tego:

Dear Maciej Wegorkiewicz,

Congratulations! We are very pleased to inform you that you passed the June 2012 Level II CFA exam. 42% of candidates passed the June 2012 Level II CFA exam.

(…)
A summary of your exam results is provided below. The three columns on the right are marked with asterisks to indicate your performance on each topic area.
(…)

Item Set
Q# Topic Max Pts <=50% 51%-70% >70%
- Alternative Investments 18 - - *
- Corporate Finance 36 - - *
- Derivatives 36 - - *
- Economics 18 - - *
- Equity Investments 72 - - *
- Ethical & Professional Standards 36 - - *
- Financial Reporting & Analysis 72 - - *
- Fixed Income Investments 36 - - *
- Portfolio Management 18 - - *
- Quantitative Methods 18 - - *